Saha Denetimi Uygulaması: Kâğıt Kontrol Listesinden Telefona
Saha denetimi uygulaması, iş güvenliği denetimini telefonda yürütüp her uygunsuzluğu fotoğrafı ve yeriyle kaydeden, denetim bitince raporu hazır veren yazılımdır. Kâğıt kontrol listesinden farkı, sahada yazılanın ofiste yeniden yazılmamasıdır. Bulunan uygunsuzluk aynı kayıttan DÖF'e döner.
Bu sayfada
Kâğıt kontrol listesi sahada nerede zorlanır?
Kâğıt kontrol listesi en çok, işaretlenen kutunun arkasındaki ayrıntıyı taşıyamadığında zorlanır. "Uygun değil" kutusu işaretlenir, ama hangi makine, hangi bölüm ve neden uygun olmadığı satırın dar alanına sığmaz. Fotoğraf da ayrı bir cihazda kalır.
Sahada görülen dört tipik sorun şunlardır:
- Yer bilgisi kaybolur. Liste "makine koruyucuları" der, ama on makineden hangisinin eksik olduğu yazılmaz.
- Fotoğraf eşleşmez. Telefonda çekilen kareler akşam hangi maddeye ait olduğu tahmin edilerek rapora konur.
- Yazı iki kez yazılır. Sahadaki not ofiste rapora, rapordan DÖF tablosuna geçirilir.
- Liste sahaya uymaz. Genel bir liste, işyerine özgü tehlikeleri sormaz; uzman bunları kenara not eder.
İş güvenliği uzmanının görevleri bu sorunların neden önemli olduğunu açıklar. İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi, alınması gereken tedbirlerin işverene yazılı olarak bildirilmesini ister. Kaybolan ayrıntı, yazılı bildirimin de eksik kalması demektir.
Telefonda denetim akışı nasıl ilerler?
Telefonda denetim, firmayı seçmekle başlar, alan alan yürünerek uygunsuzlukların kaydedilmesiyle sürer ve raporun tamamlanmasıyla biter. Her uygunsuzluk görüldüğü yerde kayda girer. Akşam yapılacak iş, yazmak değil gözden geçirmektir.
| Adım | Sahada ne yapılır | Uygulamadan beklenen |
|---|---|---|
| Başlangıç | Firma ve denetim tarihi seçilir | Önceki ziyaretin açık işleri görünür |
| Gezinti | Alanlar sırayla dolaşılır | Kontrol listesi alan bazında açılır |
| Kayıt | Uygunsuzluk fotoğraflanıp yazılır | Fotoğraf ve satır aynı anda oluşur |
| Kapanış görüşmesi | Bulgular işveren vekiliyle konuşulur | Taslak rapor telefonda okunur |
| Tamamlama | Rapor kontrol edilip bitirilir | Teslim edilecek çıktı alınır |
Akışın ilk adımı çoğu zaman atlanır. Önceki denetimde açılmış ve kapanmamış uygunsuzluklar sahaya çıkmadan görülmezse, aynı tespit ikinci kez yeni bir kayıt olarak açılır. Uygulamanın firmaya girildiğinde açık işleri göstermesi bu tekrarı önler.
Uzman, denetim sırasında işyerinin bütün bölümlerine girebilir ve çalışanlarla görüşebilir; bu yetki aynı yönetmeliğin 10. maddesindedir. Uygulama bu görüşmelerden çıkan tespitleri de kaydetmeye izin vermelidir, çünkü her uygunsuzluk fotoğrafla gösterilemez.
Telefonda hangi işin rahat, hangisinin bilgisayarda daha kolay yapıldığı mobil uygulama sayfasında iş iş sıralanıyor.
Uygunsuzluk fotoğrafı ve konumu nasıl kaydedilir?
Her uygunsuzluk kendi satırına, kendi fotoğrafıyla ve bulunduğu yerin adıyla kaydedilir. Yer bilgisi, düzeltecek kişinin uygunsuzluğu bulabileceği açıklıkta yazılmalıdır: "B blok, 2. hat, pres önü" gibi. Koordinat çoğu iç mekânda bu açıklığı vermez.
Kayıtta bulunması gereken alanlar şunlardır:
- Uygunsuzluğu gösteren fotoğraf
- Bölüm, hat ya da alan adı
- Uygunsuzluğun kısa tanımı
- Risk puanı
- Alınması gereken önlem
- İlgili mevzuat maddesi
FirstİSG'de saha raporunun her satırı tek bir uygunsuzluğu taşır; fotoğraf, konum, risk puanı, önlem ve mevzuat referansı o satırdadır. Yapay zekâ fotoğraftan tanım, önlem ve mevzuat maddesi için öneri getirir; uzman öneriyi düzeltir ya da siler. Fotoğrafın raporda nasıl yer aldığı fotoğraflı rapor programı sayfasında ayrıntılı anlatılıyor.
Denetimden rapora ve DÖF'e nasıl geçilir?
Denetim bitince kayıtlı uygunsuzluklar raporun satırları olur; sorumlusu ve termini gereken satırlar aynı yerden DÖF'e çevrilir. İyi kurulmuş uygulamada rapor ayrıca yazılmaz, DÖF de ayrıca açılmaz. İki iş de denetim kaydının devamıdır.
Bağlantının bir uzantısı da risk değerlendirmesidir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 12. maddesi, kullanılan teknoloji, madde ya da ekipmandaki değişikliği ve üretim yöntemindeki değişikliği yenileme nedenleri arasında sayar. Denetimde böyle bir değişiklikten doğan tehlike görülür de risk değerlendirmesine taşınmazsa, analiz sahadan geride kalır.
FirstİSG'de saha raporundaki uygunsuzluktan DÖF açılır ve uygunsuzluk risk analizine yeni kalem olarak aktarılabilir. Tamamlanan rapor kilitlenir ve PDF olarak alınır. DÖF'ün kapanana kadar izlenmesi DÖF takip programı sayfasının konusu.
Rapor, uzmanın kayıt yükümlülüğünü tek başına karşılamaz. Aynı yönetmeliğin 11. maddesine göre uzman, tespit ve tavsiyelerini onaylı deftere yazar. FirstİSG'nin dijital firma dosyasında deftere yazılan sayfanın fotoğrafı "Tespit ve Öneri Defteri Kayıtları" başlığı altında saklanabilir.
FirstİSG'de bağlantı kesildiğinde cihazda sıraya alınan işler risk analizi kalemlerindeki değişikliklerle sınırlıdır. Bağlantısı zayıf sahalarda denetim yapıyorsanız, hangi adımın bağlantı istediğini önceden bilmek planlamayı kolaylaştırır.
Denetim uygulaması seçerken nelere bakılır?
Seçimde belirleyici olan, uygulamanın bir denetimi sahadan teslime kadar kesintisiz taşıyıp taşımadığıdır. Mağaza sayfasındaki ekran görüntüsü bunu göstermez; kendi işyerinizde bir denetim yapmak gösterir. Aşağıdaki ölçütler bu denemede neyi sayacağınızı belirler.
| Ölçüt | Denemede ne sayılır |
|---|---|
| Kayıt hızı | Bir uygunsuzluğun fotoğraftan satıra kaç dokunuşta geçtiği |
| Liste esnekliği | Kontrol listesine işyerine özgü soru eklenip eklenemediği |
| Açık işler | Firmaya girince önceki ziyaretin açık uygunsuzluklarının görünüp görünmediği |
| DÖF geçişi | Satırdan DÖF açmanın kaç adım sürdüğü |
| Bağlantı | Uçak modunda hangi adımların çalıştığı |
| Çıktı | Raporun işverene gidecek hâlinin telefondan alınıp alınamadığı |
Deneme sırasında bir şeyi de not edin: denetim bittikten sonra ofiste ne kadar iş kaldı. Bu süre, uygulamanın asıl kazancını gösterir. Denetimde kullanılacak soruların kendisi için FirstİSG'nin saha denetim kontrol listesi rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Saha denetimi uygulaması internet olmadan çalışır mı?
Bu uygulamadan uygulamaya değişir. Bazıları kayıtları cihazda bekletip bağlantı gelince gönderir, bazıları her adımda bağlantı ister. Bodrum, şantiye ya da sanayi bölgesinde çalışıyorsanız bunu satın almadan önce uçak modunda deneyin.
Denetim uygulaması ile kontrol listesi uygulaması arasında ne fark var?
Kontrol listesi uygulaması soruları işaretlemeyi kolaylaştırır. Saha denetimi uygulaması buna ek olarak her uygunsuzluğu fotoğraf, risk puanı ve önlemle kayda geçirir ve raporu üretir. İSG denetiminde asıl iş işaretlemeden sonra başlar.
Denetimde bulunan her şey DÖF olmalı mı?
Hayır. Yerinde hemen düzeltilen küçük bir eksik raporda not olarak kalabilir. Sorumlusu, termini ve kanıtı gereken her uygunsuzluk ise DÖF olarak açılmalıdır; aksi hâlde kapanıp kapanmadığı izlenemez.
Saha denetim uygulamasında hazır kontrol listeleri olmalı mı?
Hazır liste başlangıç için yararlıdır, ama işyerine göre düzenlenebilmelidir. Bir depo ile bir kaynak atölyesi aynı soruları gerektirmez. Listeyi değiştiremediğiniz uygulamada denetim zamanla listeye uydurulur, sahaya değil.
Denetim sonuçları onaylı deftere de yazılır mı?
Evet, iş güvenliği uzmanı tespit ve tavsiyelerini onaylı deftere yazar; bu yükümlülük kullanılan uygulamadan bağımsızdır. Uygulama raporu hazırlar, defter kaydı ayrıca yapılır. FirstİSG'nin dijital firma dosyasında defter sayfasının fotoğrafı ayrı bir başlık altında saklanabilir.
Saha denetim formu ya da kontrol listesi şablonu bu sayfada var mı?
Bu sayfa denetimin uygulamada nasıl yürüdüğünü anlatır, form vermez. İndirilebilir saha denetim kontrol listesi FirstİSG'nin saha denetim rehberinde yer alıyor.